नातं की व्यवहार?

रात्रीचं जेवण आटोपलं होतं.
अमोल आणि स्वाती गॅलरीत बसले होते.
घरात शांतता होती… पण दोघांच्या मनात अनेक प्रश्न.
स्वाती अचानक म्हणाली 
“एक गोष्ट विचारू का?”
अमोल हसत म्हणाला 
“इतक्या गंभीर आवाजात विचारतेयस म्हणजे नक्कीच कठीण प्रश्न आहे.”
स्वाती थोडी थांबली.
“आजकाल इतकी नाती का तुटतात? लोकांना खरंच एकमेकांसोबत राहायचं नसतं का?”
अमोल थोडा विचारात पडला.
“राहायचं असतं… पण अटींवर.”
“म्हणजे?”
“म्हणजे प्रेम असतं… पण सोबत अपेक्षांचं वजनही असतं.
माझ्या मते आजकाल नातं कमी आणि व्यवहार जास्त झालाय.”
स्वातीने त्याच्याकडे पाहिलं.
“फक्त पुरुषांची चूक आहे असं तुला वाटतं?”
अमोल लगेच म्हणाला 
“नाही. चूक दोघांचीही असते.
पूर्वी पुरुषांना समाजाने खूप मोकळीक दिली होती.
त्यांचे बाहेर संबंध असले तरी त्याला ‘पुरुषार्थ’ म्हणायचे लोक.”
स्वाती गंभीर झाली.
“हो… त्या काळात कित्येक स्त्रिया गप्प राहिल्या.
घर टिकवण्यासाठी सगळं सहन केलं.”
अमोल म्हणाला 
“पण आज काळ बदललाय.
स्त्रिया स्वावलंबी आहेत, निर्णय घेतात… हे चांगलं आहे.”
स्वातीने मान हलवली.
“हो… पण कधी कधी असं वाटतं की स्वातंत्र्याचा अर्थच बदलतोय.
लोकांना नात्यांपेक्षा आकर्षण महत्त्वाचं वाटायला लागलंय.”
अमोल म्हणाला 
“ते फक्त महिलांमध्ये नाही, पुरुषांमध्येही आहे.
आज अनेक पुरुषही दुहेरी आयुष्य जगतात.”
स्वातीने विचारलं 
“मग उपाय काय?”
अमोल थोडं हसला.
“उपाय फार अवघड नाही.
फक्त तीन गोष्टी हव्यात प्रामाणिकपणा, संवाद आणि सन्मान.”
स्वातीने विचारलं 
“कायद्याबद्दल तुझं काय मत आहे?
आजकाल लोक म्हणतात कायद्याचा गैरवापर होतो.”
अमोल शांतपणे म्हणाला 
“कायदे आवश्यक आहेत.
कारण खरोखर अत्याचार सहन करणाऱ्या स्त्रिया आहेत.
पण जर कुणीही कायद्याचा वापर सूडासाठी केला,
तर न्यायव्यवस्थेवरच प्रश्नचिन्ह उभं राहतं.”
स्वाती थोडी विचारात पडली.
“म्हणजे समस्या पुरुष किंवा स्त्री नाही… मानसिकता आहे?”
अमोल म्हणाला 
“बरोबर.
जिथे स्वातंत्र्य हवं असतं, पण जबाबदारी नको असते…
तिथे नातं टिकत नाही.”
स्वातीने हसत विचारलं 
“मग आपल्या नात्याचं रहस्य काय?”
अमोल हसला.
“आपण एकमेकांशी बोलतो.
भांडतोही… पण बोलणं थांबवत नाही.”
स्वातीने हलक्या आवाजात म्हटलं 
“खरंय… नातं टिकवण्यासाठी प्रेम पुरेसं नसतं.
विश्वास आणि सन्मानही तितकाच लागतो.”
अमोल उठताना म्हणाला 
“आणि सगळ्यात महत्त्वाचं 
नातं जिंकण्यासाठी अहंकार हरवायला लागतो.”
दोघं आत गेले.
घरात पुन्हा शांतता होती.
पण ती शांतता रिकामी नव्हती 
ती संवादानंतरची समजूत होती.

Comments