"प्रेम म्हणजे नियंत्रण नाही... विश्वासाने मागे उभं राहणं असतं!"

आपल्या समाजात एक मोठा गैरसमज आहे...
आपण ज्यांच्यावर प्रेम करतो, त्यांना सतत सांगितलं पाहिजे, समजावलं पाहिजे, रागावलं पाहिजे, नियंत्रणात ठेवलं पाहिजे... तरच ते योग्य मार्गावर राहतील.
विशेषतः आई-वडील, नवरा-बायको किंवा कुटुंबातील नात्यांमध्ये हे खूप दिसून येतं.
पण खरंच प्रत्येक चूक थांबवणं, प्रत्येक निर्णयात हस्तक्षेप करणं आणि प्रत्येक गोष्टीची जबाबदारी स्वतःच्या खांद्यावर घेणं म्हणजे प्रेम असतं का?
की ते नकळत समोरच्याचं आयुष्य जगण्याचा प्रयत्न असतो?
अनेक घरांमध्ये वडील मुलाच्या प्रत्येक मार्कसाठी स्वतःला दोष देतात. आई मुलीच्या प्रत्येक निर्णयासाठी रात्रभर जागते. नवरा बायकोच्या प्रत्येक कृतीवर लक्ष ठेवतो. बायको नवऱ्याच्या प्रत्येक हालचालीवर संशय घेते.
आणि हळूहळू नातं प्रेमाचं न राहता पहारेदारीचं बनतं.
समोरच्याला श्वास घेण्यासाठी जागाच उरत नाही.
मग एक दिवस अशी वेळ येते की घरात सगळे असतात... पण कोणी मनाने जवळ नसतं.
कारण जिथे सतत न्याय केला जातो... तिथे माणसं खरं बोलणं बंद करतात.
जिथे प्रत्येक गोष्टीवर राग मिळतो... तिथे संवाद संपतो.
जिथे प्रत्येक निर्णयावर प्रश्न उपस्थित होतात... तिथे आत्मविश्वास मरतो.
आज अनेक पालक म्हणतात...
"मुलं काही सांगत नाहीत."
पण कधी स्वतःला विचारलं का?
त्यांनी सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टीवर आपण कशी प्रतिक्रिया दिली होती?
चूक सांगितली तेव्हा आधार दिला होता की अपमान?
अपयश सांगितलं तेव्हा धीर दिला होता की तुलना?
भीती सांगितली तेव्हा समजून घेतलं होतं की उपदेश?
कारण माणूस त्याच व्यक्तीकडे मन मोकळं करतो... जिथे त्याला सुरक्षित वाटतं.
जीवनाचा एक साधा नियम आहे...
आपण कुणालाही अनुभवांपासून वाचवू शकत नाही.
आपण मुलाला पडण्यापासून कायमचं वाचवू शकत नाही. पण पडल्यावर उठायला शिकवू शकतो.
आपण मुलीच्या प्रत्येक निर्णयावर नियंत्रण ठेवू शकत नाही. पण योग्य विचार करायला शिकवू शकतो.
आपण जोडीदाराच्या आयुष्यातील प्रत्येक अडचण दूर करू शकत नाही. पण त्याच्या बाजूला उभं राहू शकतो.
हेच खरं नातं असतं.
आज अनेक लोक मानसिक थकव्याने त्रस्त आहेत.
कारण ते स्वतःचं आयुष्य कमी... आणि दुसऱ्यांचं आयुष्य जास्त जगत आहेत.
कोण काय करतोय... कोण कुठे जातोय... कोणाचं काय होईल... कोण काय निर्णय घेईल...
या काळजीत स्वतःचं आयुष्य निघून जातं.
शेवटी प्रत्येकाला स्वतःचा प्रवास स्वतःच करावा लागतो.
आई-वडील मार्ग दाखवू शकतात. पण चालावं मुलालाच लागतं.
नवरा-बायको साथ देऊ शकतात. पण निर्णय दोघांनाही घ्यावे लागतात.
मित्र सल्ला देऊ शकतात. पण परिणाम स्वीकारावे स्वतःलाच लागतात.
काही लोकांना वाटतं...
राग म्हणजे काळजी.
पण अनेकदा शांत विश्वास हा रागापेक्षा जास्त प्रभावी असतो.
कारण राग माणसाला घाबरवतो.
विश्वास माणसाला जबाबदार बनवतो.
ज्या घरात सतत भीती असते... तिथे आज्ञाधारक लोक तयार होतात.
पण ज्या घरात विश्वास असतो... तिथे जबाबदार माणसं घडतात.
म्हणून कदाचित आयुष्याचं एक मोठं शहाणपण हेच असावं...
सगळ्यांना बदलण्याचा प्रयत्न करण्यापेक्षा, स्वतः शांत राहायला शिकणं.
सगळ्यांच्या समस्या उचलण्यापेक्षा, त्यांना त्यांच्या पायावर उभं राहू देणं.
आणि प्रेमाच्या नावाखाली नियंत्रण ठेवण्यापेक्षा, विश्वासाच्या नावाखाली साथ देणं.
कारण शेवटी...
नाती टिकतात ती भीतीमुळे नाही, तर विश्वासामुळे.
आणि घर उभं राहतं ते नियमांवर नाही, तर समजुतीवर.

Comments