बदलत्या काळात हरवत चाललेलं शहाणपण...
समाज बदलतोय, काळ बदलतोय, माणसं बदलतायत... पण या सगळ्या बदलांमध्ये एक गोष्ट मात्र हळूहळू हरवत चालली आहे — ती म्हणजे "समतोल".
आज आपण दोन टोकांमध्ये अडकून पडलो आहोत.
एक टोक म्हणतं, "आमच्या काळात असं नव्हतं."
दुसरं टोक म्हणतं, "तो काळ गेला, आता सगळं बदललं आहे."
आणि या दोन्ही वाक्यांमध्ये एक संपूर्ण पिढी भरडली जात आहे.
पूर्वीच्या काळात काही गोष्टी चुकीच्या होत्या, हे मान्य करावंच लागेल. स्त्रियांना अनेक ठिकाणी दुय्यम वागणूक मिळायची. त्यांच्या शिक्षणाला मर्यादा होत्या. अनेक निर्णय त्यांच्यावतीने इतर लोक घेत असत.
पण त्याच काळात काही गोष्टी खूप सुंदरही होत्या.
नात्यांमध्ये संयम होता.
मोठ्यांविषयी आदर होता.
स्वतःपेक्षा कुटुंबाचा विचार करण्याची सवय होती.
अडचणीत एकमेकांच्या पाठीशी उभं राहण्याची वृत्ती होती.
आजच्या काळात स्वातंत्र्य वाढलं.
शिक्षण वाढलं.
करिअरच्या संधी वाढल्या.
स्त्रिया आर्थिकदृष्ट्या सक्षम झाल्या.
मुलं-मुली स्वतःचे निर्णय घेऊ लागले.
हे सगळं स्वागतार्ह आहे.
पण या स्वातंत्र्याबरोबर जबाबदारी वाढली का?
हा प्रश्न विचारायला हवा.
कारण आज अनेकांना अधिकार आठवतात...
पण कर्तव्य आठवत नाही.
स्वतःची मतं ठामपणे मांडता येतात...
पण दुसऱ्याचं मत ऐकण्याची तयारी नसते.
स्वाभिमान आणि अहंकार यांच्यातील रेषा धूसर होत चालली आहे.
आज प्रत्येकाला समजून घेतलं जावं असं वाटतं...
पण स्वतः दुसऱ्याला समजून घेण्यासाठी किती लोक तयार असतात?
आई-वडील म्हणतात मुलं बदलली.
मुलं म्हणतात आई-वडील जुन्या विचारांचे आहेत.
पती म्हणतो पत्नी बदलली.
पत्नी म्हणते पतीला माझ्या भावना समजत नाहीत.
आणि या सगळ्या तक्रारींच्या गर्दीत संवाद हरवून जातो.
पूर्वी घरात चार माणसं असायची.
वाद व्हायचे.
मतभेद व्हायचे.
पण रात्री एकत्र जेवण व्हायचं.
आज घरं मोठी झाली.
स्वतंत्र खोल्या आल्या.
मोबाईल आले.
इंटरनेट आलं.
पण मनं दूर गेली.
आज एका घरात राहणारी चार माणसं चार वेगवेगळ्या जगात जगत आहेत.
वडील मोबाईलमध्ये.
आई सोशल मीडियामध्ये.
मुलगा गेममध्ये.
मुलगी स्क्रीनसमोर.
आणि सगळे म्हणतात...
"आमच्याकडे वेळ नाही."
खरं तर वेळ नसतो असं नाही.
प्राधान्य बदललेलं असतं.
आज लोकांकडे हजारो फोटो आहेत.
पण आठवणी कमी आहेत.
शेकडो कॉन्टॅक्ट्स आहेत.
पण मन मोकळं करण्यासाठी एकही माणूस नाही.
शेकडो फॉलोअर्स आहेत.
पण खऱ्या संकटात सोबत उभा राहणारा मित्र नाही.
हीच तर आधुनिकतेची शोकांतिका आहे.
आपण जोडले गेलो आहोत...
पण जवळ आलो नाही.
आपण बोलतो खूप...
पण संवाद साधत नाही.
आपण दाखवतो खूप...
पण जगतो कमी.
आज लग्नं भव्य होतात.
प्री-वेडिंग शूट होतात.
रिसॉर्ट बुक होतात.
सोशल मीडियावर लाखो व्ह्यूज मिळतात.
पण काही वर्षांनी तीच नाती समुपदेशकांच्या दारात दिसतात.
कारण लग्नाचा खर्च वाढला...
पण नातं टिकवण्याचं शिक्षण मिळालं नाही.
करिअर घडवायला शिकवलं...
पण संसार घडवायला नाही.
यशस्वी व्हायला शिकवलं...
पण समाधानी राहायला नाही.
स्पर्धा शिकवली...
पण सहजीवन नाही.
आज प्रत्येकाला मोठं व्हायचं आहे.
पण कोणालाही थांबून विचार करायचा नाही की...
मोठं म्हणजे नक्की काय?
मोठा पगार?
मोठं घर?
मोठी गाडी?
की मोठं मन?
कारण शेवटी माणूस मरताना त्याच्या बँक खात्याची शिल्लक आठवत नाही.
त्याला आठवतात ती माणसं.
त्याला आठवतात त्या मिठ्या.
त्याला आठवतात ते क्षण.
त्याला आठवतं की त्याने किती प्रेम दिलं आणि किती प्रेम मिळवलं.
आपल्या समाजाची सर्वात मोठी शोकांतिका ही नाही की लोक गरीब आहेत.
तर ही आहे की लोक भावनिकदृष्ट्या रिकामे होत चालले आहेत.
बाहेरून सगळं व्यवस्थित दिसतं.
पण आतून अनेकजण तुटलेले आहेत.
हसणारे चेहरे आहेत...
पण झोप उडालेली आहे.
पैसा आहे...
पण शांतता नाही.
घर आहे...
पण घरपण नाही.
नाती आहेत...
पण जिव्हाळा नाही.
आणि म्हणून आज पूर्वीपेक्षा जास्त गरज आहे ती नव्या विचारांची नाही...
जुन्या विचारांचीही नाही...
तर शहाणपणाची.
असं शहाणपण जे सांगेल
स्वातंत्र्य हवं, पण जबाबदारीसह.
प्रगती हवी, पण माणुसकीसह.
आधुनिकता हवी, पण संवेदनशीलतेसह.
स्वाभिमान हवा, पण अहंकाराशिवाय.
नाती हवीत, पण अपेक्षांच्या ओझ्याशिवाय.
कारण शेवटी आयुष्य ही जिंकायची शर्यत नाही...
ती समजून घ्यायची यात्रा आहे.
आणि या यात्रेत सर्वात श्रीमंत तो नसतो ज्याच्याकडे सर्वाधिक पैसा असतो...
तर तो असतो ज्याच्याकडे संकटात हाक मारण्यासाठी काही जिवाभावाची माणसं असतात.
बाकी सगळं इथेच राहून जातं...
सोबत जातात फक्त आठवणी, माणुसकी आणि आपण कमावलेली माणसं.
Comments
Post a Comment