सगळे संसार एकसारखे दिसतात... पण प्रत्येक उशीला माहीत असतं, रात्री कोण किती रडलंय...
आपण गावात असो की शहरात...
आजूबाजूला अशी कितीतरी जोडपी दिसतात...
वीस-पंचवीस वर्षं झाली लग्नाला...
मुलं मोठी झाली...
घर उभं राहिलं...
सगळं व्यवस्थित दिसतं...
पण हे "दिसणं" आणि "असणं" यामध्ये आभाळाएवढं अंतर असतं.
कारण...
प्रत्येक टिकलेला संसार सुखाचा असतोच असं नाही...
आणि...
प्रत्येक तुटलेला संसार चुकीचा असतोच असंही नाही.
आपल्या गावाकडची एक म्हण आहे...
"घरातली चूल पेटते म्हणून घरात ऊब असेलच असं नसतं."
किती खरं आहे ना?
अनेक घरात सकाळी चहा होतो...
डबा भरला जातो...
मुलं शाळेत जातात...
संध्याकाळी सगळे पुन्हा एकत्र जेवतात...
पण...
त्या घरात नवरा-बायको म्हणून जगणारी दोन मनं...
कधीच एकत्र नसतात.
काही नाती...
एका मोठ्या भांडणाने संपत नाहीत.
ती संपतात...
दररोजच्या छोट्या छोट्या गोष्टींनी.
"तुला माझं काहीच कळत नाही..."
"राहू दे... सांगून काही उपयोग नाही."
"आता बोलून काय फायदा?"
ही वाक्यं...
हळूहळू...
प्रेमाचा श्वास गुदमरवतात.
काही बायका...
रोज नवऱ्यासाठी गरम पोळी करतात...
औषध वेळेवर देतात...
त्याचे कपडे इस्त्री करतात...
पण...
त्यांच्या मनातला नवरा...
खूप वर्षांपूर्वीच हरवलेला असतो.
काही पुरुष...
रोज घरखर्च चालवतात...
मुलांची फी भरतात...
आई-वडिलांची जबाबदारी सांभाळतात...
पण...
रात्री उशीवर डोकं टेकवल्यावर...
त्यांना बोलायला एक जिवाभावाची मैत्रीणही उरलेली नसते...
जिला जग "बायको" म्हणतं.
सगळ्यात मोठं दुःख कोणतं माहिती आहे?
वाद होणं नाही...
अबोला होणं नाही...
सगळ्यात मोठं दुःख म्हणजे...
दोघांनीही मनातून हार मानणं.
जिथे...
कोणीच कोणाला समजावण्याचा प्रयत्न करत नाही.
कोणीच रुसत नाही.
कोणीच मनवायला येत नाही.
कारण...
दोघांनाही खात्री असते...
"आता काही बदलणार नाही."
मग प्रश्न पडतो...
अशी माणसं वेगळी का होत नाहीत?
उत्तर इतकं सोपं नसतं.
कारण...
त्यांच्यात फक्त दोन माणसं राहत नसतात.
त्यांच्यात...
दोन लेकरं असतात.
वृद्ध आई-वडील असतात.
समाज असतो.
आर्थिक जबाबदाऱ्या असतात.
आजारपण असतं.
आणि...
आठवणी असतात.
आपण सहज म्हणतो...
"जमत नसेल तर वेगळं व्हा."
पण...
वेगळं होणं...
हे फेसबुकवर स्टेटस बदलण्याइतकं सोपं नसतं.
एक सही करताना...
कितीतरी वर्षांच्या आठवणी मरतात.
लेकरांच्या मनात प्रश्न जन्म घेतात.
दोन घरं कायमची परकी होतात.
आई-वडिलांच्या डोळ्यात आयुष्यभराचं पाणी साचतं.
म्हणून...
अनेक जण...
स्वतःचं मन मारून...
संसार टिकवतात.
हो...
काही वेळा हे चुकीचंही ठरतं.
जर नात्यात सतत अत्याचार असेल...
मानहानी असेल...
हिंसा असेल...
तर तिथे टिकून राहणं हे शौर्य नाही.
तिथे स्वतःचा सन्मान जपणं गरजेचं असतं.
पण...
अशीही अनेक घरं आहेत...
जिथे हिंसा नाही...
द्वेष नाही...
फक्त...
प्रेम उरलेलं नसतं.
तरीही...
ते दोघं...
एकमेकांचे चांगले मित्र म्हणून जगतात.
अनेक नवरे-बायका...
एकाच घरात...
दोन वेगवेगळ्या खोल्यांत झोपतात.
कित्येक वर्षे...
एकमेकांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छाही देत नाहीत.
पण...
मुलाचा वाढदिवस दोघे मिळून साजरा करतात.
मुलीच्या शिक्षणासाठी दोघे पैसे जमवतात.
आई आजारी पडली तर दोघे रात्रभर हॉस्पिटलमध्ये बसतात.
हे प्रेम आहे का?
कदाचित...
नाही.
पण...
ही जबाबदारी आहे.
आणि...
कधी कधी...
जबाबदारीच प्रेमाचं शेवटचं रूप बनून उरते.
आपल्या गावात...
एखादं म्हातारे जोडपं दिसतं.
आजोबा पुढे चाललेले.
आजी मागून हळूहळू येते.
आजोबा मागे वळून म्हणतात...
"अगं... सावकाश ये... पडशील."
बाहेरून पाहणाऱ्याला वाटतं...
काय प्रेम आहे!
पण...
कदाचित...
त्या दोघांनी तरुणपणी कधीच...
"मी तुझ्यावर प्रेम करतो."
हे शब्द उच्चारले नसतील.
तरी...
संपूर्ण आयुष्य...
एकमेकांची काळजी घेत जगले.
कारण...
प्रेम नेहमी बोललं जात नाही.
ते जगलं जातं.
आजच्या पिढीची अडचण वेगळी आहे.
थोडं मनासारखं झालं नाही...
की नातं संपवायची घाई.
आणि...
मागच्या पिढीची अडचण वेगळी होती.
सगळं सहन करूनही...
कधी आवाजच उठवला नाही.
दोन्ही टोकं धोकादायक आहेत.
नातं टिकवण्यासाठी...
स्वाभिमान गमावू नये.
आणि...
स्वाभिमानाच्या नावाखाली...
प्रत्येक मतभेदावर नातंही मोडू नये.
लक्षात ठेवा...
संसार हा चित्रपट नाही.
इथे प्रत्येक दिवस रोमँटिक नसतो.
प्रत्येक सकाळ आनंदाची नसते.
प्रत्येक रात्र प्रेमाची नसते.
काही दिवस...
फक्त जबाबदारीचे असतात.
काही दिवस...
फक्त संयमाचे असतात.
काही दिवस...
फक्त एकमेकांना न दुखावण्याचे असतात.
शेवटी...
आयुष्याच्या उत्तरार्धात...
माणसाला महागडी गाडी आठवत नाही.
मोठा बंगला आठवत नाही.
मोठा पगारही आठवत नाही.
आठवतं...
आजारी असताना डोक्यावरून फिरलेला हात.
तापात केलेली काळजी.
अबोल असतानाही समजून घेणारी नजर.
आणि...
संपूर्ण जग सोडून गेलं तरी...
"मी आहे."
असं म्हणणारी एक व्यक्ती.
म्हणून...
प्रेम फक्त हृदयाच्या ठोक्यांत शोधू नका.
ते जबाबदारीतही असतं.
त्यागातही असतं.
संयमातही असतं.
आणि...
कधी कधी...
स्वतःच्या अपूर्ण आयुष्याला स्वीकारून...
दुसऱ्याचं आयुष्य पूर्ण करण्याच्या प्रयत्नातही असतं.
कारण...
प्रत्येक संसाराची गोष्ट वेगळी असते...
बाहेरच्यांना फक्त त्यांचं हसू दिसतं...
पण त्यांच्या उशीला मात्र रोज रात्री कोण किती तुटतंय, हे सगळं माहीत असतं.
🙏
Comments
Post a Comment